Usta Eller

ÜÇTELLİ BAĞLAMA VE ÇAM DÜDÜĞÜ YAPIM USTASI BAYRAM DEV

Usta elimiz, Bayram Dev. Üçtelli bağlama ile ilgili her şeyi babası Hayri Dev’den öğrenmiş. Ağacın seçimini, oyulmasını, işlenmesini ve tamamlayıp, çalmasını da Hayri Dev öğretmiş kendisine. Şimdi sadece teke yöresinde kullanılan bu enstrümanı imal ederek yaşatan ve unutulmamasını sağlayan usta el Bayram Dev.

Şimdilerde mahalle olan, Denizli, Çameli, Gökçekaya da 1955 yılında doğmuş Bayram usta. Babasından sadece üçtelli bağlamayı öğrenmekle kalmamış. Aynı zamanda Çam düdüğü ve kabak kemane de imal ediyor. Çam düdüğü, sadece bu bölgede kullanılan, Babası Hayri Dev’e unesco dan “Yaşayan insan hazinesi” ödülünü almasını sağlayan yerel bir çalgı.


Önce Çam Düdüğü nedir Bayram ustadan öğrenelim.

Çam düdüğü, gizli düdük de denir. İlkbaharda, çam ağaçlarının yeni sürüm veren dallarından yapılır. Gizli düdük denmesinin sebebi ise, orman içinde bu düdüğü çaldığınızda, ormanın arkasından sesinin duyulmamasıdır. Uygun bir bıçak yardımıyla yapılabilen, hammaddesi çam ağacı olmasından ve ceket cebine rahatlıkla sığdığından, yöredeki çobanların çaldığı bir enstrüman olmuş. Her türküde de kullanılmaz çam düdüğü. Yapı itibari ile yine Teke yöresinde çok kullanılan “sipsi” ye çok benzese de çam düdüğü sipsi değildir. İkisini bir biriyle karıştırmamak gerekir.

Peki ya üçtelli bağlama özellikleri nelerdir.

Aslında tercih edilmesi yönünden Çam düdüğü ile yakın özellikler taşıyor. Taşınması ve muhafazası kolay bir enstrüman. Çobanlar, ceketin altında rahatlıkla taşıyabiliyor. Tezeneye ihtiyaç duyulmuyor, elle çalınıyor. Dağda, çobanlar bir araya geldiğinde, hepsi müzik aletlerini çıkarıp muhabbet ederlermiş. Burada tabi yine üçtelli bağlamayı, cura ile karıştırıyorlar. Üçtelli bağlama sadece bu yöreye aittir. Yapı itibari ile benzese de, Cura değildir. Cura, 6 telli, 5 telli, 4 telli, 3 telli gibi özelliklerde olabilir ama adı üstünde üçtelli bağlama her zaman üçtelli’dir.

Ardıç, Dut, Kiraz, ve dikenli ardıçtan imal edilen üç telli bağlamada, tekne ve kapak ne kadar ince olursa, çıkan sesin de o denli net olacağını belirten usta el Bayram Dev, babası Hayri Dev’in çocukluğunda nasıl imal ediliyorsa, aynı şekilde imalata devam ettiğini, Şimdilerde pek çok gencin de üçtelli bağlama icra etmesinden ise büyük bir mutluluk duyduğunu ifade ediyor.

Amacım babamın izinden gidebilmek diyor usta el. İki, iki buçuk aya kadar Denizli belediyesinin babası adına bir kültür merkezi açacağını ve bu merkezde Bayram Dev’e de bir atölye verileceğini dile getiren usta el. Artık gençlerle daha yakın olacağız, sohbet edeceğiz, çay içeceğiz ve bu kültürü daha rahat anlatma şansımız olabilecek diyor.

Babasından aldığı kültür bayrağını, büyük bir özveri ve istekle taşımaya çalışan Bayram Dev, daha fazla gencin bu enstrümanları öğrenmesi gerektiğinin altını çiziyor. Unutulmaya yüz tutan ve sadece Teke yöresine ait bu müzik kültürünü sırtlayan, Bayram Dev’e, teşekkürlerimizi sunuyoruz. Umut ediyoruz ki; özellikle yerel ve bölgesel nitelikteki bu çalgı yapım kültürüne rağbet artar ve yeni ustalar yetişir.

PAYLAŞ
İLGİLİ YAZILAR
Usta Eller – İrfan Akyol – Bağlama Yapımı
oyma dut bağlama yapımı
Bas bağlama ve Emin Sancak

Yanıt Ver

*