“Dillerin ve dinlerin şehri” Mardin’in ortak folklorik mirası


“Gecesi gerdanlık, gündüzü seyranlık” Mardin‘de müzik denince akla ilk Reyhanî gelir. Reyhanî müziği eşliğinde oynanan halk oyunu ise kentin binyıllardır süregelen kültürel mirasından günümüze ulaşan en güzel değerlerinden biridir.

“Şair, sen niye durursun, zaman niye durur” diyor şair Mardin için… Gerçekten de ‘zamanın durduğu’ kaç şehir vardır şu yeryüzünde… Sizi içine çekip binlerce yıl öncesine götüren ya da binlerce yılın kültürel mirasını günümüze taşıyan…

İşte bu ortak kültürel mirasın günümüze ulaşmayı başaran müziklerinden biridir Reyhanî. Geçmişinin 300 yıl öncesine gittiği tahmin edilmekte, eserin kime olduğu hakkında ise yeterli bilgi bulunmamaktadır.

Mardin yöresine ait bir araya getirdiği halk müziği ve türküleri, 2006 yılında Mardin Valiliği tarafından kitap haline getirilen Mardinli bestekâr ve halk bilimci Abdülkerim Çuha, Reyhanî müziği ve halk oyunu hakkında şu rivayeti paylaşıyor:

“Rivayete göre arkadaşlarıyla beraber mesireye eğlenmeye giden bu zat, kemanıyla bu eseri icra ederken, oradan geçen bir yılanın bir tohum bırakması sonucu zamanla Reyhan denen hoş kokulu bir bitki üremiş. Bu nedenle bu esere Reyhanî adını vermişler. Daha sonraları düğün gecelerinde icra edilmeye başlanınca, müziğin cazibesine kapılan -ki kapılmamak mümkün değil- bazı şahıslar galeyana gelip oynamaya başlayınca, zeybek oyununa benzerlik arz eden bir oyunla anılmaya başlanmış.

İlk dönemlerde bu oyunu sadece iki erkek karşılıklı oynardı. Üçüncü bir kişinin oyuna katılması için oynayanlardan bir kişinin yorulması veya kendisini davet edip oturmasıyla mümkün olurdu. Böylece oyunu bilmeyen kimselerin oyuna katılması söz konusu değildi. Son dönem müzisyenlerinden Tef ustası Zeki il Kelleci (Zeki Samura) kafayı bulduktan sonra içki bardağını alnına koyarak ve kendine has figürlerle oynayarak Reyhanî’ye bambaşka bir güzellik katıyordu. Reyhanî’yi bir sanatçıdan dinleyerek kavramak mümkün değildir. Çünkü tıpkı peşrev formatı gibi dört haneden oluşmakta olan bu eseri …

TAMAMI TÜRKÜ LIFE 35’İNCİ SAYIDA

PAYLAŞ
İLGİLİ YAZILAR
İSMİNİ ATATÜRK’TEN ALAN BİR MÜZİK ALETİ CÜMBÜŞ
dünya tiyatro günü kutlanıyor
Dünya Tiyatro Günü kutlanıyor
Burhan Şeşen;DİJİTAL ÇAĞA UYUM SAĞLAYAN YAPIMCILAR AYAKTA KALACAK

Yanıt Ver

*