Enstrümanlar Haber

İSMİNİ ATATÜRK’TEN ALAN BİR MÜZİK ALETİ CÜMBÜŞ

Cümbüş, ud gibi perdesiz, 12 teli bulunan, tencere şekilli, alüminyum gövdeli ve gövde ağzı (kapağı) deri kaplı (şimdilerde sentetik malzemeler kullanılıyor) bir Türk çalgısıdır. Orkestra bakımından Halk müziği içinde de, sanat müziği içinde de diğer çalgılarla ses uyumu sağlayamadığından maalesef tam yerini bulamamış ancak piyasa musikisi olarak tabir edilen sahne ve gazinolarda serbest söylemlerde oldukça rağbet görmüştür.


Cümbüş müzik aletinin mucidi Zeynel Abidin Beydir. (1934 yılında çıkan soyadı kanunu ile soyadını Cümbüş olarak seçmiştir.)

Zeynel Abidin Cümbüş 1881 yılında Üsküp’te (Makedonya) doğmuştur. İlk mektebi Üsküp`te okuduktan sonra silah ticareti yapan ailesi ile birlikte 1.dünya savaşı başlamadan hemen önce İstanbul’a taşınmıştır. Burada askeri Rüştiyeyi bitirmiş, Tophane fabrikalarında uzun zaman ustalık yapmıştır. 1915 yılı Çanakkale savaşlarına katıldıktan sonra, silah ticaretiyle ve silahla ilgilenmeme kararı almış ve İzmir`de Beyler sokağında dükkan açarak çalgı imalatına başlamıştır. Daha sonra bu enstrüman imalathanesini İstanbul’a taşımıştır.

14 Ocak 1930 günü Atatürk’ün huzuruna çıkan Zeynel Abidin Bey, yeni bir çalgıyı Cumhurbaşkanı’na tanıttı. Alüminyum gövde ve ahşap sapıyla biraz udu andıran bu çalgının sesi çok gürdü. O tarihte elektronik ses düzeni olmadığı için çalgının sesinin uzaktan duyulması önemliydi.

Zeynel Abidin Bey’in oğlu Cemal’in sergilediği performansı çok beğenen Atatürk, hemen o anda yeni çalgının adını koydu: – Bu çalgı hangi meclise girse etrafa neşe saçar. Adı cümbüş olsun.

Zeynel Abidin Bey, İlk yapım Cümbüşlerden birini Atatürk`e, diğerini de İran Şahı Rıza Pehlevi`ye hediye etmiştir. Cümbüş ile katıldığı Prag ve Kahire sergilerinde ödül kazanmıştır. 1947 yılında hayatını kaybetmiştir.

PAYLAŞ
İLGİLİ YAZILAR
Yeni Android uygulama yayınlandı
Türkünün Dergisini online satın alabilirsiniz.
Serdar Kemal Şubat sayısında

Yanıt Ver

*